Mersin İhracatını İzleme ve Değerlendirme Toplantısı Mersin Valisi Hasan Basri Güzeloğlu başkanlığında, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) Maliye Bakanı Ersin Tatar ve KKTC Ekonomi ve Enerji Bakanı Sunat Atun’un da katılımıyla gerçekleşti.
Akdeniz İhracatçılar Birliği (AKİB) konferans salonunda gerçekleşen toplantıya Tarım Bakanlığı Müsteşarı Dr. Ferhat Şenli, AKİB Koordinatör Başkanı Alican Yamanyılmaz, Türkiye Yaş Meyve Sebze İhracatçıları Birliği Sektör Kurulu Başkanı Kemal Kaçmaz ile İstanbul Sanayi Odası Meclis Başkanı Erdal Bahçivan da iştirak etti.
Vali Güzeloğlu toplantıda yaptığı konuşmada yavru vatan KKTC’nin iki değerli bakanını Mersin’de ağırlamanın mutluluğunu yaşadıklarını kaydetti. Türkiye’nin ihracat odaklı bir büyüme ve buna dayalı bir üretim stratejisi olduğunu anlatan Güzeloğlu, “İhracata dönük ve özel sektör ağırlıklı bir büyüme modellemesi şu anda bizim ekonomik olarak gündemimizde ve uygulama sürecimizdedir. Bu konuda yaşanan küresel krizde ve buna bağlı uluslar arası alandaki Pazar sıkıntısı ve buna bağlı ticaret durumlarına rağmen, Türkiye’nin geride bıraktığı 2010 yılında 8,9 gibi OECD nezdinde dünya çapında bir büyük başarı öyküsü var. Şüphesiz bunu sürdürülebilir kılmak ve sürekli yapmak adına kurumsal ve yapısal anlamda bizim temel çalışmalarımız var. İhracat bunun en önemli ve en öncelikli ayaklarından biri ve 2023 yılı Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşunun 100. Yılında da 500 milyar dolarlık bir ihracat hedeflememiz var. Şüphesiz bu ihracat hedeflemesinin birçok sektörel boyutu var. Her şeyden önce Türkiye’nin ihracatını giderek arttıran bir sanayi ürünleri yapısı ve boyutu var. Ama ihmal edilmeyecek kadar da önemli ve öncelikli tarımsal üretimimiz var. Türkiye’deki İhracat Birlikleri nezdinde de baktığımız zaman AKİB’in de bu konuda çok önemli başarı oranı var” diye konuştu.
Türkiye’nin geriye dönük ihracatının artışında lider bir rolü olduğunu savunan Güzeloğlu, “Bundan büyük mutluluk duyuyoruz. Aslında Türkiye’nin kalkınmasında Akdeniz Bölgesinin Mersin merkezli AKİB’in çok daha büyük bir rol oynayacağını ve oynaması gerektiğini de düşünüyoruz. AKİB bünyesinde iller Mersin, Adana, Kayseri, Kahramanmaraş ve Hatay illeri stratejik olarak Türkiye’nin Çukurova bölgesi uluslar arası ticaretin yerini aldığı ve geliştiği şartlar içerisinde öne çıkan çok önemli bir bölgemiz. Dünya ticaretinin Asya ticaretinin öne çıkan o boyutta gelişmesi zaten çok açık hissedilen bir gerçeğimiz. Örneğin Mersin Limanı’nda 1 milyon konteynır yükü hedefini 2010 yılında aşan Mersin’de bunun transit malla ağırlığının öne çıktığını ve giderek bu artan ivmenin daha da fazlalaşacağını düşünmekteyiz. Bu boyutuyla baktığımız zaman stratejik bir yönetimle ihracatta büyümenin Türkiye’nin 2023’e uzanan vizyonunun da ve hedeflemesinde çok özel bir yerinin olduğunu bir kez daha belirtmek istiyorum. Bu bağlamda, KKTC ile yapılacak karşılıklı görüşmenin ihracata dayalı projelerin Sayın Bakanlarımız düzeyinde olsun uygulama boyutunda olsun hem gerekli hem de değerli olduğunu düşünüyoruz. Çünkü aslında dünya pazarlarına dönük stratejilerin üretilmesinde de belki sahip olduğumuz zenginliklerin en yüksek değerle buluşmasında gereklilik olarak görüyoruz” diye konuştu.
Narenciyede başat bir üretici olan Mersin’in Türkiye’nin yüzde 45’ine yaklaşık üretimi, limanda ise yüzde 70’ lere varan bir üretimi gerçekleştirdiğini ifade eden Güzeloğlu, “Mersin’in uluslar arası piyasada üretici ülkelerin ya üretim sezonlarını sürdürmelerinden ya da konjektürel olarak iklime bağlı bu yıl yaşanan olumsuzlukları ve buna bağlı iklimin değişkenliklerinden çok doğrudan etkilendiğini görüyoruz. Arjantin’in üretim sezonunda geç turfanda diyebileceğimiz bir döneme sarkıtmasını bizim ihracatımızdaki ürün bazlı pazarlarda şansımızı kısıtlaması bir gerçek olarak karşımızsa nasıl çıkıyorsa; Rusya’daki yaşanan iklimin sıcaklığı ve kışın geç gelmesi olgusu da oradan gelen talebi geciktiren ya da azaltan bir faktörle karşımıza çıkıyor. O zaman sürdürülebilir kılmak adına ne yapılması gerektiği de ayrı bir konu olarak arz ediyor. Bu çerçevede Türkiye’nin ihracata konu bütün değerlerinin hem uluslar arası pazara sunulması hem ihracatın 2023 hedeflemesine ulaşılmasında çok güçlü bir kurumsal iş birliğinin ve stratejinin geliştirilmesine önem veriyoruz. Bu bağlamda Mersin’in de çok önemli öncelik taşıyan bir büyük şehir ve bir merkez olduğunu düşünüyoruz” şeklinde konuştu.
Çok uzun yıllardır kapalı olan bir Japonya pazarına ilk defa yaklaşık 30 yıl sonra ihracatın gerçekleştiğini hatırlatan Güzeloğlu, “Japonya’nın doğrudan gıda ve benzeri ithalatın 70 milyar dolarlara yaklaştığını düşünürseniz, böylesi hiç girilmeyen bugüne kadar ihmal edilen pazarlara katılması ve buralara ulaşılması gerektiği ortaya çıkıyor. Aslında bu konuda yeni dönemde benzeri örneklerinde çoğaltılması gerekli oluyor. Bilenen pazar ve destinasyonlarda yaşadığımız sıkıntılar inanılmaz bir çarpan etkisiyle bize yansıyorsa o zaman stratejiyi bu bilinenlerin ötesinde yeni pazarlarla dengelemek en azından yaşanabilecek riskleri çok aza indirmekte ve bir çerçeve içerisinde karşımıza çıkmaktadır. Tabi Mersin’de narenciyeyi konuşurken aslında Türkiye’deki narenciyeyi de bir anlamda konuşuyoruz” ifadelerini kullandı.
Devlet Bakanı Zafer Çağlayan’ın Mersin ile buluşmasından sonra ihracat ve ticaret anlamında, Mersin’e odaklanan ve özelleşen bazı çalışmalarının da olduğunu dile getiren Güzeloğlu, “Aslında bunlar hem çağın gerekleri hem de zamanın gerekleri. Zamanın ruhu diye çok önemli bir kavram var. Zamanın ruhunu his etmek, ona göre davranabilmek başarılı olabilmenin temeli. Türkiye’de yabancı sermayeye dönük ve dayalı süreci önümüzdeki dönemde çok önemsediğimizi söyledim. Özellikle bazı sektörel başlıklarda çok önemli avantajlarımızı güçlendirmek istiyoruz. Örneğin lojistik Mersin’in çok önemli bir alanı. Aslında Türkiye’nin de. Türkiye’nin 2023 hedeflemesinde 500 milyar doların Dış Ticaret Müsteşarlığımızın yaptığı bir değerlendirmede yaklaşık 400 milyon tonluk bir lojistiğe karşılık geldiği ortaya çıkıyor. Bu lojistiğin dünyaya aktarılacak Türkiye’nin ihracat odaklı büyümesinde yönlendirecek merkezin en önemlisinin de başında Mersin geliyor” dedi.
Yakın zamana kadar Mersin’in mobilya üretiminin temel girdilerini Türkiye’nin Marmara bölgesinden alan ve oradan kullanan bir merkez olduğunu kaydeden Güzeloğlu, “Ama bizim organize sanayi bölgesinde şu anda başlayan ve çok önemli yatırım olarak gündemimizde olan bir büyük yatırımımız Türkiye’nin net satışta ilk ellisinde yer alan büyük bir gurubumuzun Yıldızlar Entegre A.Ş sanayimizin Tarsus Organize bölgemizde bir büyük firma. Şu anda Türkiye’nin en büyük sayılacak mobilyanın girdisi olan sunta ve medefe yatırımıdır bu. 250 Milyon Euro’luk bir doğrudan yatırım. 400 kişilik bir istihdam sağlıyor. Bizde üretilen ürünün ve ara ürün girdinin Kıbrıs ta belki değerlendirilmesi son ve nihai ürün olarak Mersin üzerinden ihracata dünya ticaretine konu edilmesi çok rahatlılıkla gündeme gelebilir. Maliyetlerin en aza inmesi, hem de Mersin’in bir üretim merkezi olarak tanımlanmasında da bu büyük bir rol oynuyor. Bütünlük olarak Kıbrıs’ı Türkiye’den ayırmadan da birçok şeyi de gündeme getirebiliriz. Aslında bu sinerjiye biz hazırız. Önümüzdeki seçim sonrası temel değişen bakanlıklarımızın ve bir çok noktada ekonomik anlamda imkan sağlayacak alt yapılarımızın bize katkı sağlayacağına ben de içtenlikle inanıyorum. Bu işbirliğinin önce gönül birliğinden başlayarak, güç birliğine uzanan yolculuğunda çok güzel başarı öykülerini bundan sora yazacağımıza içtenlikle inanıyorum” ifadelerini kullandı.
KKTC Maliye Bakanı Ersin Tatar’da konuşmasında şu ifadelere yer verdi: “Plan ve program içerisinde önemli bulduklarımız arasında tabiî ki Mersin üzerinden dünyaya ihracat potansiyeli büyük bir yer tutuyor. Çünkü gerçekten eğer verimliliği artırabilirsek insanımıza moral ve motivasyon verdiysek, epey bir potansiyelimizin oluğunu biliyoruz. Gerçekten iklimimiz buraya tamamlayıcı bir iklim. Çünkü belli ki, burada sezonun başlaması ve orada bitmesi birtakım şeyleri tamamlayıcı olabilir, o bakımdan plan ve program çok önemli ve tabiî ki teknolojiyi takip etmek çok önemli. 6 adet üniversitemiz vardır. Mesela Çukurova üniversitesi Kıbrıs’ta bir şube açacak. Tarıma meraklı tarımı seven ve çok sayıda çiftçi, hayvancısı olan KKTC’de gerekli teknolojiyi ve altyapıyı da hazırlayabilsek sunabilirsek yatırımlar adına bunlar çok önemlidir. Sizler Japonya’ya greyfurt satıyorsunuz bunlar bizi motive ediyor. Bizler de bizim koşullarda ürettiğimiz narenciyeyi, limonu sezon farklılıklarınızda dikkate alındığında tamamlayıcı bir unsur olarak Japonya’ya kadar gidebilir. Çünkü bütün bağlantılar artık mevcut. Bizim eskiden sorunlarımız şöyle gümrük birliğinde standardizasyon konusunda evraktır birtakım beklemede sıkıntılarımız vardı. Şimdi onları da tamamlamış durumdayız. Bu birkaç yılda çok önemli çalışmalar olmuştur. Bu standartlarımızı geliştirdiğimiz için mersin limanı üzerinden veya başka limanlar üzerinden gerek Arap dünyasına, gerek Rusya’ya gerek başka ülkelere sizin bağlantılarınızdan faydalanılarak kendi insanlarımıza daha fazla refah verme başarısına ulaşabileceğimizi düşünüyorum”
KKTC Ekonomi ve Enerji Bakanı Sunat Atun ise şöyle konuştu: “ Mersin limanı bizim dünyaya açılan kapımız, penceremiz. İhracatlarımız mersin limanı üzerinden dünyaya çıkıyor, taleplerimiz Mersin limanı üzerinden geliyor. Mersin limanı Dünyaya açılan kapımız olmakla birlikte esası biz Kıbrıslı Türklere denizciliği öğreten noktadır. Bu süreç içerisinde Anavatanımızın bize vermiş olduğu desteği, her zaman görüyoruz. Ülkemizde sanayi gayri safi hâsılalın yüzde 10’nunu oluşturmakta. Bizim enginarımız var, yılda iki kez ürün alıyoruz. Zeytin önemli bir mamul fakat burada hem bizler için hem sizler için son derece önemli potansiyel var. Enginarı üründen mamule dönüştürülmesi ile birlikte, konserve haline getirilmesi yani dondurulması ile birlikte enginar ticaretinin de 12 aya yığılabilecek dönemsel ticaretten potansiyel söz konusu. Özellikle gıda ve ürün sağlığı güvenirliği mevzuatlarını geliştirerek üç yasa halinde hazırlamış bulunuyoruz. Bunlar meclisten geçip de yasalaştıktan sonra özellikle ihracat pazarlarında malların ve ürünlerin kabul edilebilir düzeyde vergilenecektir. Dış ticaret alanımızda yeni bir ufuk açılacaktır bunun ardının geleceğine inanıyorum bu iki yıl boyunca yapmış olduğumuz çalışmalar, hükümetimizin kararlılıkla üretmiş olduğu politikalar la birlikte sanayicilerin ve ihracatçıların yüreklerinin ortaya konması neticesinde ihracat rakamlarımızı biz iki katına çıkardık. Biz geçen yıl 200 milyon dolar hedefini belirlemiş bulunuyoruz. 2009’ların 80 milyon TL lerinden 2012’lerde 300 milyon TL leri konuşur olduk. Sizlerden gelen bu güçler ile bu 200 leri 300 leri 500 yapacağız.”
Tarım Bakanlığı Müsteşarı Dr. Ferhat Şenli de konuşmasında Türk tarımının son yıllarda önemli bir başarı hikayesi yakaladığına işaret etti. Şenli konuşmasına şu şekilde devam etti: “Türkiye 2000’li yllarda dünyada 11.büyük tarımsal ekonomiye sahipti. Geçen ay OECD’nin resmi kurulunda deklare edildi. Kamu oyuna göre bugün Türkiye dünyada 7. Büyük tarımsal ekonomiye sahip. 23 milyar dolar tarımsal Gayri safi milli hasılalardan bugün 60 milyar doları aşan bir tarımsal milli hasılamız var. İhracatta bugün 13 milyar dolara yakın tarımsal ihracatımız var.2023 hedefimiz de; bu ihracatın 40 milyar dolara çıkması bir hedef olarak ortaya kondu. Türk tarım sektörü son sektörünü potansiyelini dikkate aldığımızda özellikle önümüzdeki döneme ait bazı hedef ve stratejilerde belirledik.Özellikle tarım Bakanlığının yeniden yapılandırılması gündemimizde. Tarım ve Gıda Bakanlığı olarak bundan sonraki süreci yürüteceğiz.”
Toplantı sonrasında ise Vali Güzeloğlu, KKTC’li bakanlar ve beraberindekiler 6 tane KKTC’li iş adamının ortaklaşa açtığı ‘6AFurniture’ mağaza açılışına katıldı. Gerçekleşen mağaza açılışına Devlet Bakanı Zafer Çağlayan da iştirak etti. Açılışın ardından mağazadaki ürünler incelenirken, mağazadaki ürünlerin KKTC’de üretildiği kaydedildi.
